- Praca sezonowa to jedna z możliwości zarobkowania – mówi Małgorzata Loser, pośrednik pracy Centrum Edukacji i Pracy Młodzieży Ochotniczego Hufca Pracy w Gorzowie. – Najczęściej korzystają z niej uczniowie, które kilkumiesięczną przerwę przed kolejnym rokiem szkolnym czy akademickim chcą przeznaczyć na zarabianie. Takie osoby bardzo często zgłaszają się do Ochotniczych Hufców Pracy – mówi ekspert. Zdarza się jednak, że korzystają z niej osoby długotrwale bezrobotne, które nie mając prawa do zasiłku, chcą w ten sposób zdobyć jakiekolwiek pieniądze.

Ofert pracy sezonowej trudno szukać w powiatowych urzędach pracy. – Nie możemy upowszechniać ofert, które nie zawierają ubezpieczeń zdrowotnych. A pracę sezonową najczęściej charakteryzują umowy zlecenie czy umowy o dzieło, które tego ubezpieczenia nie posiadają – mówi Lilla Tomasik, kierownik działu usług rynku pracy Powiatowego Urzędu Pracy w Gorzowie. W PUP-ach znajdziemy więc jedynie oferty pracy sezonowej za granicą, znajdujące się w bazie programu EURES.

W jakim wieku można zacząć starania o zatrudnienie przy pracach sezonowych? Kto może skorzystać z ofert w Ochotniczych Hufcach Pracy? Gdzie można uzyskać wszystkie potrzebne informacje?

Źródło

Planując podjęcie takiej pracy musisz zwrócić uwagę na kilka ważnych szczegółów.

PRACA W KRAJU

Lato to czas urlopów. Wielu pracodawców szuka osób chcących podjąć zatrudnienie na zastępstwo. A to dla Ciebie idealna okazja.

Swoje poszukiwanie rozpocznij od rozpowiedzenia wśród bliskich o tym, że szukasz tego rodzaju pracy. Następnie skieruj się do Powiatowego Urzędu Pracy lub Agencji Pracy Tymczasowej. Przejrzyj  też strony internetowe, np. emploi.pl oraz prasę.

Pamiętaj, że podpisując umowę robisz to z agencją pośrednictwa pracy, a nie z firmą w której zostaniesz zatrudniony. Dlatego przed podpisaniem należy ów pośrednika sprawdzić. Jak?

Przede wszystkim sprawdź czy ma odpowiednie certyfikaty (wykaz agencji zatrudnienia – www.kraz.gov.pl). Sprawdź też czy jest zarejestrowany w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia prowadzonym przez Ministerstwo Gospodarki.

Do podpisania umowy na terenie kraju wystarczy Ci dowód osobisty. Umowa powinna zawierać: nazwę i adres agencji zatrudnienia, rodzaj umowy, czas jej trwania, datę zawarcia, nazwę firmy dla której będziesz pracować, wymiar czasu pracy, wysokość wynagrodzenia oraz termin i sposób jego wypłaty, informację o możliwości wcześniejszego rozwiązania umowy.

Na terenie Polski to pracodawca pokrywa składki na ubezpieczenie.

Warto też wiedzieć, że Twoje wynagrodzenie za pełen etat nie może wynosić mniej niż najniższa krajowa, która na dzień dzisiejszy wynosi 1386 zł brutto. Jeśli natomiast podpisujesz umowę na zastępstwo, Twoja pensja powinna wynosić tyle ile otrzymywał stały pracownik.

PRACA ZA GRANICĄ

Najwięcej ofert znajdziesz w dziedzinie rolnictwa i sadownictwa (głównie zbiory owoców), ale bardzo dużą szansę na zatrudnienie będą miały opiekunki do dzieci lub osób starszych oraz pracownicy gastronomii (głównie kelnerzy).

Poszukiwania rozpocznij od Wojewódzkich Urzędów Pracy. Oferty z zagranicy znajdziesz też na stronach internetowych dotyczących pracy. Dobrze też szukać pracy przez EURES, czyli internetowy system pośrednictwa pracy w Unii Europejskiej oraz ZAV. Pracę sezonowe poza granicami kraju oferują również Agencję Pośrednictwa Pracy.

Sprawdź dobrze pośrednika. Pamiętaj, że nie ma on prawa żądać od Ciebie jakiejkolwiek opłaty za swoje usługi. Jedyne koszty jakie poniesiesz to te związane z dojazdem do celu, wizą czy badaniem lekarskim. Dopilnuj aby wyżej wymienione koszty były uwzględnione w umowie. Ważne jest też aby pośrednik brał na siebie pełną odpowiedzialność za wykonanie umowy. To może okazać się bardzo pomocne w razie jakichkolwiek problemów.

Podpisując umowę powinieneś okazać dowód osobisty lub – w przypadku pracy poza Unią Europejską  – paszport. Przydatna okaże się też Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego. Umowa powinna zawierać nazwę pracodawcy, rodzaj umowy, czas jej trwania, wymiar czasu pracy, warunki ubezpieczenia społecznego, wykaz wszystkich opłat uiszczonych pośrednikowi, obowiązki i uprawnienia Twoje oraz pośrednika oraz Wasz zakres odpowiedzialności cywilnej.

Składki na ubezpieczenie pokrywa zagraniczny pracodawca. Twoja praca w krajach Unii Europejskiej również wliczana jest do stażu pracy.

Pamiętaj, że pracując za granicą dłużej niż trzy miesiące, będziesz potrzebował pozwolenia na pobyt i pracę.

Praca sezonowa może okazać się bardzo opłacalna nie tylko dla studentów. Młodzi ludzie często łączą wyjazd do pracy za granicę z możliwością zwiedzenia danego kraju. Podejmując pracę w innym kraju musimy jednak pamiętać, że znacznie wzrosną koszty naszego utrzymania. Warto wówczas wynająć lokum wraz z przyjaciółmi, aby podzielić się kosztami.

Przed wyjazdem z Polski musimy:

• uzyskać zezwolenie na pobyt i zatrudnienie; dokument taki wydawany jest najczęściej na podstawie konkretnej oferty pracy; musimy pamiętać, że w Unii Europejskiej nie wszystkie państwa otworzyły już całkowicie swoje rynki pracy dla Polaków – aby pracować w Austrii, Danii, Francji, Belgii, Holandii, Luksemburgu, Niemczech, Norwegii, Włoszech, na Malcie i w Lichtensteinie potrzebne są specjalne zezwolenia, często czasowe,
• poznać przepisy związane z rejestracją i ubezpieczeniami społecznymi obowiązujące w kraju wyjazdu, a w razie potrzeby dopełnić formalności wyrejestrowania z ZUS/KRUS w Polsce,
• zadbać o ważność dokumentów tożsamości (dowód osobisty i/lub paszport),
• wyrobić w NFZ europejską kartę ubezpieczenia zdrowotnego, opłacić ubezpieczenie od nieszczęśliwych wypadków lub – opcjonalnie – zadbać o prywatne
  ubezpieczenie zdrowotne;

Warto:

• mieć upatrzoną konkretną ofertę pracy, a jeszcze lepiej – podpisaną umowę wstępną (zwaną też kontraktem wstępnym); w niektórych krajach jest to wymagane do uzyskania zezwolenia na pracę;
• przed podpisaniem umowy należy bardzo dokładnie się z nią zapoznać – każdy ma prawo poprosić wcześniej o egzemplarz i skonsultować go z prawnikiem, czy tłumaczem; w żadnym wypadku nie wolno podpisywać żadnych dokumentów, których nie rozumiemy dokładnie i w całości
• drobne niedopowiedzenie może skutkować pracą nielegalną, zmniejszonym wynagrodzeniem, czy brakiem świadczeń socjalnych,
• sprawdzić wiarygodność pracodawcy – w tym celu warto sięgnąć po inne źródła wiedzy niż tylko internet (można np. napisać do lokalnej izby przemysłowej, czy odpowiedniego stowarzyszenia branżowego),
• w przypadku korzystania z usług pośrednika, należy sprawdzić również jego wiarygodność (rejestrację w Krajowym Rejestrze Agencji Zatrudnienia KRAZ i odpowiednie certyfikaty),
• pamiętać, że w Polsce pośrednictwo pracy jest bezpłatne, a żądanie opłat jest bezprawne; w niektórych państwach jednak usługi takie mogą być odpłatne – zanim zapłacimy,
  sprawdźmy czy pośrednik ma prawo świadczyć takie usługi, a także zażądajmy opieczętowanego i podpisanego pokwitowania za wpłaconą kwotę,
• otworzyć konto bankowe, którym będziemy posługiwać się zagranicą (np. w Wielkiej Brytanii brak konta bankowego uniemożliwia rozpoczęcie pracy, a konto można otworzyć zarówno w większości banków angielskich, jak i w polskim BZWBK),
• mieć zapewnione zakwaterowanie, lub zadbać o listę potencjalnych miejsc, w których możemy je znaleźć (przynajmniej na pierwsze tygodnie),
• pozostawić rodzinie lub osobie zaufanej wszystkie dane kontaktowe, kserokopie dokumentów (własnych, oraz podpisanych z pracodawcą) i aktualne wyraźne zdjęcie oraz
  umówić się na regularny kontakt;

Warto
zabrać:

• odpowiednią ilość pieniędzy/kartę kredytową, aby w razie nagłego wypadku móc bez problemu wrócić do Polski,
• międzynarodowe prawo jazdy,
• dokumenty typu akt urodzenia/akt małżeństwa, czy orzeczenie rozwodowe,
• listę teleadresową placówek dyplomatycznych, w których możemy uzyskać pomoc.

Oprócz tego warto też pamiętać, że znacznie łatwiej jest wyjechać w 2-3 osobowej grupie, niż samemu. Grupa nie tylko zapewnia wsparcie psychiczne, ale również znacznie zwiększa bezpieczeństwo podróży i pobytu.

Żródło

Pracownik sezonowy – pracuje nie tylko dla turystów

Pracownicy sezonowi kojarzą nam się głównie z przemysłem turystycznym. Tymczasem znacznie więcej osób pracuje sezonowo w branży rolniczej (podczas największego nasilenia prac polowych), w budownictwie (w tym przypadku sezon trwa od marca do listopada, i jest coraz bardziej wydłużany przez łagodne zimy) oraz w firmach produkcyjnych. W tej ostatniej grupie, w zależności od sektora, jest kilka „sezonów”, podczas których zatrudniają dodatkowe osoby, aby zrealizować zamówienia. Firmy produkujące ozdoby czy świeczki choinkowe szczyt swej aktywności przeżywają jesienią i wczesną zimą. Z kolei dla producentów lodów czy piwa sezon zaczyna się niemalże wraz z nadejściem lata i kończy wkrótce po wakacjach.

Oczywiście pracownicy zatrudnieni na okres letnio-wakacyjny to nie tylko kelnerzy, sprzedawcy pamiątek czy pokojówki. Wzmożony ruch turystyczny tworzy wiele innych miejsc pracy. Przewodnicy, sprzedawcy, kierowcy, dostawcy, rzemieślnicy produkujący pamiątki, uliczni artyści, ratownicy, opiekunowie dzieci – wszyscy oni zarabiają na urlopowiczach. Wiele miejscowości – zwłaszcza nad morzem, na Mazurach i w górach – przeżywa gospodarczy rozkwit wraz z nadejściem wakacji czy ferii zimowych.

Osoba, która sprawdziła się jako pracownik sezonowy, ma duże szanse na stałe zatrudnienie. Zna już bowiem firmę, jej profil działalności i potrzeby klientów. Nie potrzebuje więc długotrwałego procesu szkolenia i wdrażania, dlatego też będzie rozważana w pierwszej kolejności przy przyjmowaniu nowych osób do pracy na etat.

Zastępstwo w biurach w trakcie sezonu urlopowego nie jest raczej szeroko rozpowszechnione. Urlopy w Polsce trwają z reguły dwa tygodnie, ponadto pracownicy biorą je na zmianę, a więc firma nie odczuwa dużych braków kadrowych (inaczej jest np. we Francji, gdzie zdecydowana większość osób wyjeżdża w sierpniu). Pracownik z reguły z dużym wyprzedzeniem wie, kiedy wyjedzie, dlatego też może zakończyć wszystkie prowadzone przez siebie zadania. Dlatego też firmy rzadko poszukują osób na zastępstwo pracowników biurowych. Wdrożenie nowej osoby jest procesem na tyle długotrwałym, że nie miałoby sensu. Duże firmy starają się raczej bardziej wykorzystać umiejętności stażystów czy praktykantów, którzy mają już jakąś wiedzę o firmie i jej interesach.

Praca sezonowa w CV

Coraz więcej osób wykonywało pracę sezonową, i wiele spośród nich zastanawia się, jak przedstawić ją w swoim CV. Obawiają się, że pracodawca potraktuje ten rodzaj zatrudnienia jako „niepoważny”, i nie dający żadnych korzyści kandydatowi. Zdaniem osób zajmujących się doradztwem personalnym zdecydowanie nie należy się wstydzić pracy wykonywanej tylko sezonowo. Dla pracodawcy jest to bowiem cenna informacja – oznacza, że kandydat, kiedy tylko mógł (np. podczas przerwy między semestrami), aktywnie starał się zdobywać nowe doświadczenia zawodowe. Ponadto osoba, która sprawdziła się w firmie w „najgorętszym” dla niej, sezonowym okresie, powinna się sprawdzić w każdych innych warunkach.

Pracy sezonowej wykonywanej „na czarno” również nie powinniśmy się wstydzić – to przecież nie wina kandydata, że musiał zgodzić się na warunki zaproponowane przez pracodawcę. Wystarczy, jeśli kandydat powie, że nie miał w tej kwestii wyboru.

Kłopoty z pracą sezonową

Z oficjalnych danych Głównego Urzędu Statystycznego wynika, że praca sezonowa na ogół nie jest wykonywana legalnie. Statystyki odnotowują bowiem nieznaczny spadek bezrobocia w miesiącach letnich. W latach, w których sytuacja gospodarcza była wyjątkowo niekorzystna, stopa bezrobocia rosła nawet w lipcu i sierpniu, kiedy przypada szczyt sezonu turystycznego oraz okres najintensywniejszych prac polowych i budowlanych. Tak zdarzyło się w latach 1999, 2000 i 2001.

GUS prowadzi również badania pracy nierejestrowanej (kategoria ta obejmuje zarówno nielegalną pracę wykonywaną na czyjeś zlecenie, jak i na własny rachunek). Wyraźnie widać duże ożywienie na rynku pracy w letnich miesiącach. Np. w styczniu 2004 r. szacunkowa liczba osób wykonujących nierejestrowaną pracę wynosiła 197 tys., w kwietniu było ich 440 tys., a w lipcu – już 650 tys. Tendencja ta jest zauważalna zwłaszcza na wsi (w styczniu 2004 r. zaledwie 62 tysiące osób, a lipcu – prawie 300 tys.), Również w miastach można mówić o zwielokrotnieniu liczby osób pracujących „na czarno” – od 135 tys. na początku roku do 355 tys. w szczytowym momencie sezonu turystycznego, który przypada w lipcu.

Firmy zatrudniające pracowników sezonowych od kilku lat mają poważne powody do narzekania. Z powodu masowej emigracji ubyło wielu potencjalnych pracowników. Otwarcie granic spowodowało również, że wielu młodych ludzi wyjeżdża za granicę nie na stałe, ale tylko na kilka letnich miesięcy. O wiele bardziej opłacalna jest praca w nadmorskim klubie na Majorce czy na Cyprze niż w Łebie czy Międzyzdrojach. Przy okazji – co równie ważne – można podszkolić język i zobaczyć ciekawe miejsca.

Jak sygnalizują pracodawcy, brakuje nie tylko młodych, niewykwalifikowanych pracowników do najprostszych prac w kuchni czy przy sprzątaniu pokoi hotelowych. Wyjechali również doświadczeni kucharze, kelnerzy czy barmani, którzy w dużych ośrodkach turystycznych czy aglomeracjach na zachodzie Europy mogą liczyć na znacznie bardziej pewne zatrudnienie. Ci, którzy pozostali w Polsce, śrubują swoje oczekiwania płacowe, co oczywiście wywołuje niezadowolenie pracodawców.

Polskich pracowników, którzy wyjechali do Hiszpanii czy Wielkiej Brytanii pracodawcy chcieliby zatrudnić Ukraińcami czy Rosjanami. Nie jest to jednak proste od momentu wstąpienia Polski do Unii Europejskiej, a zwłaszcza po dołączeniu naszego kraju do strefy Schengen. Nabór chętnych do pracy dodatkowo utrudnia fakt, że dla przybyszów ze Wschodu nasi sąsiedzi z Unii są również znacznie bardziej kuszącymi pracodawcami, mało kto więc szuka w Polsce pracy sezonowej.

Lato to czas prac sezonowych: w kawiarnianych ogródkach, przy zbiorze owoców i warzyw albo w turystyce. Jednak taka praca, nawet jeśli trwa dwa – trzy miesiące, też wymaga zawarcia umowy na piśmie. A o tym już nie każdy pracodawca pamięta…

W umowie powinien być określony czas pracy, jej charakter i wysokość wynagrodzenia.

Zamieszczenie tych danych na piśmie jest z wielu względów niewygodne dla pracodawcy, który woli zaoszczędzić na podatku i ubezpieczeniach, zatrudniając pracowników sezonowych „na czarno” i przekonując ich do tej opcji zatrudnienia argumentem, że dzięki temu będzie im mógł więcej zapłacić.

Jednak brak umowy może mieć poważne konsekwencje

- i nie chodzi tu tylko o ewentualną kontrolę Państwowej Inspekcji Pracy czy wysoką grzywnę, jaką nieuczciwy pracodawca będzie musiał zapłacić. Dla wielu z nich nie jest to argument, ponieważ liczą na to, że inspektorzy nie zajrzą do nich akurat latem – w grę wchodzi przecież stosunkowo krótki czas. Umowa na piśmie – i to jest znacznie ważniejsze – jest podstawą egzekwowania jakichkolwiek roszczeń od pracodawcy, wynikających na przykład z wypadku przy pracy czy niewypłacenia przez niego w terminie umówionego wynagrodzenia. A jest to – jak wynika z letnich kontroli przeprowadzanych przez Państwową Inspekcję Pracy – bardzo powszechny problem sezonowych pracowników. We wrześniu PIP notuje zwiększony natłok takich spraw, jednak dochodzenie roszczeń pracowniczych jest znacznie trudniejsze, a czasami nawet niemożliwe bez dokumentów, że taka współpraca miała miejsce.

Inspektorzy PIP – u informują, że w przypadkach, kiedy pracodawca nie chce wypłacić odszkodowania, unika podpisania umowy lub przekonuje, że praca na czarno bardziej się opłaci, pracownicy powinni szukać pomocy w okręgowych inspektoratach pracy. Ich listę znajdą na stronie Państwowej Inspekcji Pracy.

Na początek pierwsze truskawki w Hiszpanii

W Hiszpanii nietrudno o zatrudnienie przy pracach sezonowych. Miejscowi przedsiębiorcy poszukują pomocy przede wszystkim w rolnictwie. Pracę przy zbiorach owoców można w tym kraju podjąć niemal przez cały rok. W miesiącach zimowych modne są wyjazdy na pomarańcze.

Wyjazdy stanowią doskonałą okazję do zarobku dla mieszkańców krajów, w tym Polski, w których listopad otwiera martwy okres w pracach sezonowych. Praktycznie już w lutym odbywają się pierwsze zbiory truskawek. Owoce te można z powodzeniem zrywać jeszcze w czerwcu i w lipcu. Za godzinę pracy na hiszpańskich plantacjach truskawek można otrzymać od 4,5 do 5 euro. Jednak prawdziwe letnie szaleństwo rozpoczyna się we wrześniu. Wtedy też rolnictwo chłonie zwiększoną liczbę pracowników zajmujących się zbieraniem i przetwarzaniem winogron oraz oliwek.

Cudzoziemcy mogą również liczyć na zatrudnienie w turystyce. Hotelarstwo i gastronomia to branże, w których przydają się dodatkowi pracownicy. Można starać się o pracę w charakterze recepcjonisty, pokojówki, ochroniarza, a także kelnera, barmana i kucharza. W tym przypadku jednak pożądana jest dobra znajomość języka obcego (hiszpańskiego, angielskiego, niemieckiego, rosyjskiego). Kelnerzy i kucharze władający tymi językami otrzymują od 970 euro do 1200 euro miesięcznie.

Umiejętność doskonałej komunikacji w dwóch językach obcych to podstawa do ubiegania się o posadę animatora. Praca ta polega na prowadzeniu imprez rozrywkowych, organizowaniu zajęć sportowych, tanecznych i teatralnych dla gości hotelowych. Rzadko jednak zdarza się, aby tego rodzaju oferty dotyczyły krótkiego okresu. Pracowników takich zatrudnia się zazwyczaj na 5-6 miesięcy – w Hiszpanii sezon turystyczny trwa bowiem praktycznie przez cały rok.

Drugi krok – Holandia dla miłośników kwiatów

Holandia – podobnie jak Hiszpania – to również kraj, w którym opłaca się pracować sezonowo. Rolnictwo zajmuje ważne miejsce w holenderskiej gospodarce, a Polacy chętnie zatrudniani są tu przy zbiorach warzyw i owoców, na plantacjach i w szklarniach. Na miesiące letnie przypada szczyt większości upraw, choć na zajęcie przy uprawie kwiatów i owoców szklarniowych można liczyć właściwie przez cały rok. Pracę w szkółkach leśnych, krzewów ozdobnych lub przy prowadzeniu i pielęgnowaniu ogrodów można podjąć już na początku wiosny. Wynagrodzenie osób znajdujących zatrudnienie w tych obszarach nie przekracza poziomu płacy minimalnej – ok. 1400 euro miesięcznie.

Szukasz pracy? Przejrzyj oferty w serwisie Praca INTERIA.PL

Właściwy sezon na prace polowe rozpoczyna się jednak w kwietniu, kiedy ruszają zbiory szparagów. Pielęgnacja i ścinanie kwiatów, głównie tulipanów i lilii, to zajęcie na okres maj-sierpień, choć w niektórych regionach można liczyć na zarobek aż do września. Kolejną opcją zatrudnienia jest sadzenie kwiatowych cebulek. Ten rodzaj prac przypada na lipiec i sierpień. W tych miesiącach zarobić można także na plantacjach ziemniaków i kalafiorów. W sierpniu i wrześniu dużo pracy oferują plantatorzy kapusty, brokułów i śliwek.

Holendrzy poszukują również pracowników do sortowania owoców, warzyw czy ryb. Te prace są praktycznie całoroczne, choć w przypadku owoców i warzyw najwięcej ofert znajdziemy w miesiącach letnich. Na wczesną jesień (wrzesień – październik) do Holandii powinny wybrać się osoby zainteresowane zbiorem jabłek i gruszek.

W trzecim susie – Szwecja w borówkach

Zbiory truskawek w Szwecji zaczynają się już w czerwcu. Najwięcej owoców dojrzewa w Skone, Blekinge i w rajonie Kalmaru na południu kraju.

Niesłabnącą popularnością cieszą się również zbiory runa leśnego. W tym celu najlepiej udać się w centralne i północne części Szwecji. Druga połowa lipca to czas zarezerwowany na prace przy gromadzeniu maliny moroszki. Roślina ta wzrasta na terenach podmokłych i bagnistych, a zbieranie jej żółtych owoców jest bardzo uciążliwe, wymaga przemieszczania się w wodzie po kostki.

Na początku sierpnia przychodzi pora na czarną jagodę. Pracownicy zaopatrzeni w specjalne zbieraczki przeszukują lasy iglaste przez około trzy tygodnie. We wrześniu obcokrajowcy mają z kolei szansę znalezienia zatrudnienia przy zbiorach czerwonej borówki. Wyjazd na owoce do Szwecji można z powodzeniem zorganizować samodzielnie. W całym kraju w sezonie letnim otwartych jest wiele skupów, do których pracownicy oddają towar. Zbieracze runa leśnego mogą zarobić dziennie od 160 do 800 koron, czyli nawet 320 zł.

W Szwecji warto również podjąć pracę tymczasową w leśnictwie. Sezon w szwedzkich szkółkach leśnych rozpoczyna się już na wiosnę. Pracownicy zbierają sadzonki, które następnie trafiają do magazynów, chłodni, a docelowo do klientów. Możliwe jest również znalezienie zatrudnienia przy sadzeniu lasów.

Czwarty ruch – na szparagi do Niemca

Od lat Niemcy cieszą się dużą popularnością wśród Polaków zainteresowanych sezonowym zarobkiem. Zazwyczaj oferty ograniczają się do rolnictwa i sadownictwa. Ze względu na podobieństwo klimatyczne terminy zbiorów są zbieżne z polskimi, dlatego jeśli wybieramy się na truskawki, to w czerwcu.

Najwięcej osób potrzeba przy zbiorze owoców i warzyw. Zazwyczaj Polacy jeżdżą tylko do wybranych regionów, gdzie płody rolne uprawiane są na skalę przemysłową. Pracy najlepiej szukać w Bawarii oraz Badenii-Wirtembergii, gdzie zbiera się przede wszystkim ogórki, szparagi i truskawki. Rolniczym zagłębiem jest również Nadrenia Północna-Westfalia, która słynie z upraw winogron i truskawek. Mniejsze plantacje można właściwie spotkać wokół większości dużych miast, ale dotyczy to głównie „tradycyjnych” owoców i warzyw.

W Niemczech bardzo dobrze zarobić można na osławionych już wśród Polaków szparagach, choć wiele osób podkreśla, że nie jest to zajęcie dla amatorów. Prace przy tych warzywach zaczynają się już w kwietniu, a zdecydowana większość z nich trafia na talerze dzięki Polakom – ponoć zbieramy je trzy razy szybciej niż przeciętny Niemiec. Sezon „truskawkowy” rozpoczyna się w maju. W lipcu i sierpniu pracę można podjąć przy zbiorze oraz sortowaniu wiśni i śliwek.

Pod koniec sierpnia plantatorzy przygotowują się z kolei do zrywania jabłek. Dla sierpnia typowe są również zbiory chmielu, a w uprawie tej rośliny specjalizują się północne okolice Monachium oraz Turyngia. We wrześniu do roboty zabierają się właściciele winnic, choć terminy zbiorów mogą ulec zmianie z powody pogody. W Niemczech stawki godzinowe za pracę w rolnictwie wahają się od 5 do 7 euro.

Dla osób znających niemiecki w stopniu co najmniej komunikatywnym istnieje możliwość pracy w branży gastronomiczno-hotelarskiej, zwłaszcza w tzw. małej gastronomii. Pracodawcy poszukują głównie kelnerów oraz kucharzy do bufetów, jadłodajni, restauracji, kawiarni, lodziarni, cukierni i hoteli. O taką pracę najłatwiej w rejonach turystycznych, czyli głównie na wybrzeżu i w górach. Pracując w niemieckich pubach i restauracjach można zarobić ok. 8-9 euro na godzinę, a miesięcznie ponad 1000 euro bez napiwków.

W Niemczech istnieje również dość duże zapotrzebowanie na pracowników obsługujących objazdowe imprezy rozrywkowe, tj. cyrki i wesołe miasteczka. Początkowo pracę można tam dostać na sezon, a później nawet na dziewięć miesięcy.

Po piąte – winobranie w ciepłej Francji

We wrześniu do pracy sezonowej warto wybrać się nad Sekwanę. Francuscy plantatorzy potrzebują wówczas pracowników do zbioru winogron, ale także jabłek, melonów, orzechów czy oliwek. Poszukiwaniem pracy sezonowej we Francji warto zainteresować się wcześniej.

Oferty zatrudnienia publikowane są w internecie np. na stronach Francuskiej Agencji Zatrudnienia (www.anpe.fr). Ogłoszenia można znaleźć również na miejscu, niemal w każdym kiosku, aptece czy bezpośrednio u plantatorów. We Francji istnieje siedem głównych regionów, w których wytwarza się wino. Są to:

* Szampania (Reims, Troyes, Etopes, Bassquet, Suzanne),

* Dolina Loary (Namtes, Angers, Saumur, Orleans),

* Alzacja (Marlenheim, Dahlenheim, Barr, Andlau, Ribeauville, Guebviller),

* Burgundia (Dijon, Vougeot, Beaune, Givry, Macon, Cluny),

* Rejon Bordeaux (Lesparre, Graves, St. Macaire, St. Emilion),

* Dolina Rodanu (Cote Rotie, Condrieu, St. Joseph, Cornas, Laudun, Gigondas).

* Langwedocja (Limoux, Corbieres, Montpellier).

Barierą w zatrudnieniu może okazać się język. Komunikatywna znajomość francuskiego nie jest w Polsce zbyt powszechna, a język angielski może okazać się niewystarczający. Pracownicy sezonowi zatrudniani są zazwyczaj na umowę na czas określony.

Pracownicy sezonowi przy zbiorze winogron mogą liczyć na co najmniej 9 euro brutto na godzinę, tyle wynosi bowiem minimalna godzinowa stawka płacy we Francji (SMIC). Za pracę w soboty można liczyć na dniówkę wyższą o 25 proc., a w niedzielę nawet o 50 proc. Wysokość zarobku może być również uzależniona od efektów naszej pracy (praca na akord). Z reguły osoby doświadczone otrzymują większą pensję niż ci, którzy przy zbiorach zatrudniani są po raz pierwszy.

Jadąc do pracy sezonowej w rolnictwie warto wybrać się samochodem większą grupą osób. Koszty transportu we Francji są dość wysokie. Posiadając własny środek transportu będziemy mogli przemieszczać się z jednej plantacji na drugą. Podróż i poszukiwanie pracy można zacząć od południa Francji, okolic Tuluzy, Millau czy Cahors, gdzie winogrona dojrzewają najszybciej. Następnie możemy przemieszczać się na północ w stronę Alzacji oraz północny-wschód w dolinie Loary. Plantatorzy najczęściej zapewniają pracownikom wyżywienie oraz zakwaterowanie na miejscu, kempingach lub polach namiotowych. Koszty z tego tytułu mogą być potrącane bezpośrednio z wypłacanej pensji.

Koniec rajdu – jak pomidory, to tylko we Włoszech

Pracy sezonowej we Włoszech najlepiej szukać w nadmorskich miejscowościach. Najwięcej pracowników chłonie bowiem branża hotelarska i gastronomiczna.

Włosi poszukują pokojówek, recepcjonistów, ale także kelnerów, barmanów oraz kucharzy. Niestety osoby aplikujące na te stanowiska powinny posługiwać się językiem włoskim przynajmniej w stopniu podstawowym, umożliwiającym komunikację.

Większe wymagania stawiane są kandydatom na animatorów, czyli osoby zajmujące się organizowaniem czasu gości w hotelach (imprezy kulturalne i sportowe, taniec itd.). W tym wypadku konieczna jest bowiem bardzo dobra znajomość zazwyczaj dwóch języków obcych.

Osoby zainteresowane czasowym zarobkowaniem we Włoszech mogą udać się również na południe kraju, gdzie jesienią czeka dużo pracy przy zbiorach oliwek, truskawek oraz pomidorów. Winnice to z kolei domena północnej części Włoch. Dzienna stawka za godzinę pracy przy zbieraniu warzyw i owoców to od 4 do 7 euro.

Konieczne wyrejestrowanie z ubezpieczeń w ZUS lub w KRUS. Pracodawca w Niemczech ma obowiązek odprowadzać składkę na ubezpieczenie do polskiego systemu po wcześniejszym zgłoszeniu polskich pracowników sezonowych. Prowadzący działalność pozarolniczą muszą się wyrejestrować z ubezpieczeń, natomiast rolnicy powinni być na ten czas wyłączeni z ubezpieczenia w KRUS.

Zaświadczenie z KRUS dla rolnika. Rolnik wyjeżdżający do pracy sezonowej powinien przedłożyć w KRUS, właściwym ze względu na położenie gospodarstwa rolnego, umowę o pracę sezonową. Wówczas KRUS wyda odpowiednie zaświadczenie, które z kolei będzie potrzebne do wystawienia przez ZUS formularza E 101 dla rolnika. Formularz E 101 trzeba przedstawić pracodawcy w Niemczech. Potwierdza on, że w stosunku do tej osoby ma zastosowanie ustawodawstwo polskie.

W Polsce urlop – wypoczynkowy, za granicą – „saksy”. Również pozostali, którzy są zatrudnieni w Polsce i podlegają ubezpieczeniom społecznym, chcąc wziąć urlop i wyjechać do pracy sezonowej, muszą pamiętać o dopełnieniu w Polsce formalności. Zasady są podobne jak w przypadku rolników. Po pierwsze należy w oddziale ZUS właściwym dla miejsca zamieszkania złożyć kopię umowy z pracodawcą niemieckim bądź oświadczenie z jego nazwą i adresem oraz okresem na jaki jedziemy do pracy, a po drugie poświadczenie od polskiego pracodawcy o udzielonym urlopie płatnym (jego okresem). Ubezpieczeniu za granicą nie podlegają osoby bezrobotne, studenci, uczniowie, emeryci i renciści dlatego wykonując pracę w państwach członkowskich podlegają przepisom ubezpieczeniowym państwa, w którym są zatrudnieni.

źródło Gazeta Podatkowa

Źródło informacji: INTERIA.PL

Osoba fizyczna, mająca miejsce zamieszkania w naszym kraju, podlega tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Oznacza to, że wszystkie zarobione pieniądze muszą być też w Polsce opodatkowane. Bez względu na ich źródło, tj. czy uzyskaliśmy dochód w kraju czy też poza nim. Odmienna sytuacja wystąpi, kiedy będziemy przebywać w innym państwie dłużej niż 183 dni (wyłączywszy wszystkie pobyty w kraju – urlopy, odwiedziny rodziny, załatwienie prywatnych spraw, sesja na uczelni itp.). Wówczas możemy uzyskać status rezydenta podatkowego kraju, w którym pracujemy. Skutkować to będzie tym, iż tylko dochody uzyskiwane w Polsce opodatkowane będą w naszym państwie, natomiast dochody zagraniczne opodatkowane będą w kraju ich uzyskania.

Jeśli nasz pobyt za granicą nie przekroczy, ustalonego w oparciu o wewnętrzne przepisy właściwego państwa okresu czasu (na ogół przyjmuje się 183 dni) albo cały czas deklarujemy, że nasze miejsce zamieszkania jest w Polsce (tzw. ośrodek interesów życiowych – np. wyjazd miał charakter jedynie zarobkowy, w kraju pozostała rodzina, lokal mieszkalny itd. ) mamy obowiązek rozliczyć wszystkie nasze światowe dochody z polskim fiskusem, aczkolwiek i tutaj pozycja podatnika zależna będzie od tego w jakim kraju będziemy pracować.

Deklaracja zerowa

Co do zasady, praca za granicą prowadzi do tego, że zapłacimy podatek dwa razy. Pierwszy raz w kraju gdzie pracowaliśmy, a drugi w Polsce, o ile jesteśmy rezydentami Polski dla potrzeb podatkowych. Żeby wyeliminować negatywne konsekwencję takiego stanu rzeczy, Polska zawiera z innymi państwami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Regulują one między innymi kwestie opodatkowania wynagrodzeń otrzymywanych za pracę w innym państwie, niż nasz kraj rezydencji, czyli kraju gdzie mamy miejsce zamieszkania. Najczęściej będziemy mieć do czynienia albo z metodą wyłączenia z progresją albo metodę proporcjonalnego odliczenia. Co to dla nas oznacza? Jeśli udamy się na przykład do Wielkiej Brytanii lub Irlandii – kierunek najczęściej wybierany przez naszych rodaków, czy do równie atrakcyjnych państw jak Niemcy, Włochy, Francja, Norwegia, to będziemy rozliczać się za pomocą metody wyłączenia z progresją. Pracując tam nie rozliczamy się z polskim fiskusem wcale, o ile w kraju nie zarobiliśmy w skali roku, więcej niż 3091,00 zł, ponieważ taka jest wolna kwota od podatku na 2009 r. Tym niemniej uzyskując dochód w Polsce poniżej tej kwoty, po powrocie musimy jednak złożyć deklarację podatkową tzw. zerową na zasadach ogólnych, bez wskazania dochodu uzyskanego za granicą. Gdy przekroczymy tę kwotę, w Polsce dochody uzyskane w tych państwach będą zwolnione od opodatkowania, lecz jednocześnie stanowić będą podstawę do ustalenia podatku należnego od dochodu osiągniętego w Polsce, poprzez obliczenie stopy podatku od całości osiągniętego dochodu. Zarobki krajowe i zagraniczne należy obliczyć łącznie.

Nie zapomnij o PIT-36

Po powrocie do kraju musimy pamiętać o złożeniu deklaracji podatkowej PIT-36, a także PIT-ZG, gdzie wskazać musimy zagraniczne dochody. Oczywiście, o ile nasze krajowe dochody będą większe niż kwota wolna od podatku. Termin złożenia deklaracji za dany rok podatkowy, mija każdorazowo 30 kwietnia roku następnego. Po powrocie należy zapłacić zaliczkę do 20 dnia miesiąca po miesiącu, w którym wróciliśmy.

Kolejną zasadą rozliczenia dochodów uzyskiwanych poza granicami kraju, jaką znaleźć możemy w umowach o unikaniu opodatkowania, zawartych między innymi ze Stanami Zjednoczonymi (programy work and travel), Hiszpanią, Danią, Holandią czy Belgią, jest metoda proporcjonalnego odliczenia. Stosując ją, w rozliczeniu rocznym składanym w Polsce od sumy dochodów osiągniętych w kraju i w innym państwie, potrącamy od polskiego podatku kwotę równą podatkowi zapłaconemu za granicą. Niemniej jednak, należy pamiętać, iż potrącenie możliwe jest tylko do określonego limitu, gdyż nie może przekroczyć tej części polskiego podatku dochodowego, ustalonego przed dokonaniem odliczenia, która proporcjonalnie przypada na dochód uzyskany w innym państwie. Jeżeli podatek zapłacony za granicą nie przekracza ustalonego limitu, podlegać będzie odliczeniu w pełnej wysokości.

Polskie dochody z reguły musimy rozliczyć w kraju

Od 1 stycznia 2009 r. stawka podatku wynosi odpowiednio 18 proc. i 32 proc. Gdy suma dochodu przekroczy kwotę 85 528,00 zł, podatek zapłacimy według wyższej stawki. Metoda proporcjonalnego odliczenia jest mniej korzystna w porównaniu z metodą wyłączenia dlatego, że bez względu czy w Polsce coś zarobiliśmy, czy też nie, musimy się z zagranicznych dochodów rozliczyć. Składamy zatem do 30 kwietnia roku następującego po roku, w którym uzyskaliśmy dochód zarówno krajowy, jak i zagraniczny, deklarację podatkową PIT-36. Do niej dołączamy PIT-ZG, gdzie wskazujemy zarobki uzyskane w innym państwie. Co więcej, po powrocie powinniśmy zapłacić zaliczkę na podatek dochodowy do 20 dnia miesiąca, następującego po miesiącu, w którym wróciliśmy do Polski.

Obowiązek podatkowy wobec polskiego fiskusa z dochodów zagranicznych nie powstanie, jeżeli nasz wyjazd przedłuży się z reguły o więcej niż 6 miesięcy (stosowne do przepisów danego kraju) i zdecydujemy się na zmianę naszego centrum interesów życiowych, innymi słowy zamkniemy wszystkie nasze sprawy w Polsce i udamy się do innego państwa, aby tam zamieszkać na jakiś bliżej nieokreślony okres czasu. Ale polskie dochody z reguły musimy rozliczyć w kraju.

Dla pracodawców delegujących swoich pracowników za granicę obowiązki i konsekwencje podatkowe będą takie same. Muszą oni pamiętać o postanowieniach właściwych umów o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz o okresie fizycznego przebywania pracownika w innym państwie.

Pracując za granicą jesteśmy zmuszeni do opłacania składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne, zasilając tym samym systemy zabezpieczenia społecznego innego państwa. Wcześniej nie było podstaw do odliczenia składek zapłaconych w innym państwie od dochodu przy rozliczeniu się w Polsce. Niemniej jednak, po wyroku Trybunału Konstytucyjnego i Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, od 1 grudnia 2008 r. (ze skutkiem wstecznym od 1 stycznia 2008 r.), osoby opłacające składki za granicą mogą odliczyć od dochodu składki zapłacone na obowiązkowe ubezpieczenie społeczne w państwie należącym do UE (EOG i Szwajcarii). Składki będzie można odliczyć, jeśli nie zostały one odliczone od dochodu lub podatku w państwie należącym do UE (EOG i Szwajcarii), gdzie pracowaliśmy. Umożliwiono także pomniejszenie podatku o zapłacone za granicą składki na obowiązkowe ubezpieczenie zdrowotne.

Raj w emiratach

Od 2008 r. nastąpiły zmiany odnośnie do możliwości rozliczenia się w Polsce małżonków mieszkających za granicą (nierezydentów). Małżonkowie posiadający miejsce zamieszkania za granicą, dla celów podatkowych, w państwie członkowskim UE lub w innym państwie należącym do EOG (EU oraz Norwegia i Islandia) albo Szwajcarii, o ile osiągnęli podlegające opodatkowaniu w Polsce przychody w łącznej wysokości co najmniej 75 proc. całkowitego przychodu osiągniętego przez oboje małżonków w danym roku podatkowym i udokumentowali certyfikatem rezydencji miejsce zamieszkania dla celów podatkowych, mogą rozliczyć się wspólnie. Na tych samych zasadach mogą rozliczyć się małżonkowie, jeśli jeden z nich mieszka w Polsce, a drugi w innym państwie wskazanym powyżej. Z podobnego uprawnienia skorzystać może osoba, która samotnie wychowuje dzieci.

Możemy spotkać coraz częstsze przypadki, kiedy specjaliści wielu branż (informatycy, inżynierowie, lekarze) poszukując ciekawej pracy, decydują się na zagraniczne wyjazdy zarobkowe. Dla nich ciekawą perspektywą może być kontrakt w krajach arabskich, takich jak Zjednoczone Emiraty Arabskie. W tym państwie nie ma podatku dochodowego od osób fizycznych. Postanowienia umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, zawartej z tym państwem, nakazują równe traktowanie i zakazują obciążania podatników jednego z krajów, nieznanymi lub bardziej uciążliwymi podatkami. Specjalista przenoszący swoje centrum życiowe (miejsce zamieszkania) do takiego kraju, podpisując kontrakt np. na rok lub dwa, nie płaciłby podatku w ogóle. Po powrocie nie będzie również zobowiązany do rozliczenia się z polskim fiskusem, w odniesieniu do dochodów uzyskanych w tym kraju. Tutaj również trzeba pamiętać o ewentualnych polskich dochodach, ponieważ po przekroczeniu kwoty wolnej od podatku, będziemy musieli zastosować metodę wyłączenia z progresją.

Tomasz Brylski – ekspert ECDDP

Jakie oferty pracy tymczasowej i sezonowej są najpopularniejsze?

O rynku pracy tymczasowej i sezonowej możemy mówić przede wszystkim w odniesieniu do branż, które charakteryzują się dużą zmiennością lub chwilowym zapotrzebowaniem w zakresie liczby realizowanych zleceń, kontraktów. Praca tymczasowa może mieć charakter pracy sezonowej. Jednak tym, co od pracy sezonowej ją odróżnia, jest fakt zawarcia stosunku pracy pomiędzy trzema podmiotami: agencją pracy tymczasowej, pracodawcą i pracownikiem. Z jakimi ofertami najczęściej mają do czynienia agencje pracy tymczasowej?

- Do pracy tymczasowej poszukuje się głównie pracowników produkcyjnych tj. operatorów maszyn produkcyjnych, magazynierów, pakowaczy, pracowników linii produkcyjnej. Poszukiwani są również pracownicy administracyjni zarówno niższego szczebla tj. sekretarki, kurierzy etc., jak i średniego szczebla: przedstawiciele handlowi, pracownicy call center – mówi Artur Wawrzyniak, dyrektor regionu firmy Adecco Poland sp. z o.o.

W przypadku niektórych zawodów, zapotrzebowanie na pracowników wynika z prostej konieczności pozyskania zastępstw w okresach urlopowych. Rekrutację na tego typu stanowiska przeprowadza między innymi firma Grafton Recruitment Polska.

- Grafton Recruitment Polska sp. z o. o. zajmuje się rekrutacją pracowników tymczasowych na stanowiska administracyjne – recepcjonistka/sekretarka, asystentka biura, asystentka działu, asystentka zarządu, jak również na stanowiska specjalistyczne z zakresu księgowości i finansów, marketingu i sprzedaży, techniczne i IT. Przeważają rekrutacje na stanowiska asystenckie, które pojawiają się u nas najczęściej. Liczba projektów rekrutacyjnych zmienia się sezonowo, ze względu na różnego rodzaju zastępstwa najwięcej ofert pojawia się w okresie wakacyjnym – mówi konsultant ds. rekrutacji, Agnieszka Widacka.

Okres wakacyjny sprzyja również zapotrzebowaniu na pracowników sezonowych w branży turystycznej czy w gastronomii. Na znalezienie pracy mogą liczyć nie tylko wykwalifikowani barmani, kelnerzy czy handlowcy, ale także poszukujący dorywczej pracy studenci. Czy mogą oni jednak liczyć na „słuszny zarobek”?

Jakie są zarobki pracowników tymczasowych i sezonowych?

- Wynagrodzenie pracowników tymczasowych jest uzależnione głównie od dwóch czynników – mówi Artur Wawrzyniak. – Po pierwsze od pracy jaką wykonują, a po drugie od miejsca, w jakim są zatrudnieni. Ważnym czynnikiem jest również ilość wymaganych od pracownika kompetencji, na przykład znajomość nietypowego języka obcego lub rzadkie uprawnienia.

Można się zatem spodziewać, iż osoba szukająca pracy na krótki okres czasu, nie posiadająca odpowiednich kwalifikacji, nie może liczyć na wynegocjowanie górnych stawek wynagrodzeń dla danego stanowiska.

Czy opłaca się szukać pracy sezonowej za granicą? Na pierwszy rzut oka tak. Samo porównanie stawek godzinowych za pracę sezonową w lokalach, sklepach czy hotelach wypada z reguły na korzyść „zagranicy”. Od przewidywanych zarobków należy jeszcze odliczyć koszty zakwaterowania, wyżywienia i transportu. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii podstawowe koszty utrzymania szacowane są na 2400-3100 PLN miesięcznie, przyjmując obecny kurs GBP ~ 5,20 PLN. Z kolei, osoby zatrudnione w hotelach w charakterze pokojówek czy kelnerów, otrzymują pensję pomniejszoną o 200-300 EUR w przypadku korzystania z zakwaterowania w hotelu.

Gastronomia – barman, kelner

Wysokie stawki na stanowiskach barmana dotyczą głównie „mistrzów w swoim fachu”, a także osób, które pracują w najbardziej ekskluzywnych lokalach. Widełki płacowe w przypadku wynagrodzeń podstawowych mogą jednak w pełni nie odzwierciedlać różnic pomiędzy najniżej a najwyżej opłacanymi barmanami. Znaczną część wynagrodzenia pracowników barów i restauracji, szczególnie w przypadku najmodniejszych lokali, stanowią bowiem napiwki.

Spory udział tzw. „tipów” w wynagrodzeniu całkowitym jest także charakterystyczny w przypadku kelnerów – szczególnie tych, którzy znaleźli zatrudnienie w miejscowościach chętnie odwiedzanych przez turystów. Obecna sytuacja nie wygląda jednak tak optymistycznie, jak choćby w ubiegłym roku.

- Jeszcze w ostatnie wakacje [2008 roku - przyp. red] normą było zarobić 5 tysięcy na rękę jako kelner – mówi Ania, jedna z krakowskich kelnerek. – Kraków był zresztą od dłuższego czasu chętnie odwiedzany przez turystów, głównie z Wielkiej Brytanii. Po wakacjach napływ turystów się zmniejszył, a z nim zmniejszyły się zarobki kelnerów – żartobliwie podkreśla Ania. – W wakacyjny weekend udawało się niekiedy dostać łącznie 700-800 zł napiwku. Teraz bardzo dobrym wynikiem jest 200-300 zł.

Nie wszyscy kelnerzy mają jednak możliwość uzyskania dodatkowego wynagrodzenia w postaci tipów. – Rzadko otrzymuję napiwki, prawdopodobnie wynika to z formy, w jakiej klienci dokonują u nas płatności. Nie rozliczają się z kelnerem przy stoliku, lecz dopiero przy kasie – mówi barmanka innego krakowskiego lokalu. – Stawka za godzinę wynosi przy tym 4 zł.

W poniższej tabeli zestawiono najczęściej obowiązujące wysokości stawek godzinowych barmanów i kelnerów w wybranych miastach. Średnia liczba godzin pracy osób zatrudnionych na tych stanowiskach wynosi od 168 do 175 miesięcznie.

Jak natomiast kształtują się zarobki barmanów i kelnerów za granicą? Przykładowo, kelner zatrudniony we włoskim pubie zarabia 6-7 EUR za godzinę. W Grecji – 5-6 EUR plus napiwki. Miesięczny zarobek kelnera na Cyprze wynosi 500 CYP, plus napiwki wynoszące do 15 CYP dziennie. Barman zarabia z kolei 600 CYP (1 CYP, funt cypryjski = 6,12 PLN, przyp. red.). W Holandii, kelner zatrudniony w hotelu, zajmujący się także dostawą żywności oraz przygotowaniem szwedzkich stołów, zarabia 1150-1400 EUR miesięcznie. Warunkiem jest jednak posiadanie co najmniej dwuletniego doświadczenia oraz znajomość języka angielskiego na poziomie co najmniej komunikatywnym.

- W Wielkiej Brytanii minimalne wynagrodzenie wynosiło do końca września 2008 r. 4,45 GBP dla pracowników w wieku 18-21 lat, a 5,35 GBP dla osób powyżej 22. roku życia. Od 1 października 2008 stawki te wynoszą odpowiednio 4,77 i 5,73 GBP. Pracownicy niewykwalifikowani, szukający pracy dorywczej, nie mają co liczyć na stawki wyższe od minimalnych – tak o swojej pracy wakacyjnej na stanowisku barmanki mówi jedna ze studentek socjologii na Uniwersytecie Warszawskim: – Przez dwa i pół miesiąca pracowałam w restauracji na lotnisku w Manchesterze. Dostawałam najniższą stawkę, czyli 5,35 GBP za godzinę. Ilość godzin pracy w tygodniu była różna. W zależności od zmiany, pracowałam osiem czy dziewięć godzin dziennie. W przypadku nadgodzin pracownicy nie dostawali większej stawki. Wśród kelnerów zdarzały się osoby, które w krytycznym momencie, z powodu zbyt małego zespołu pracowników, pracowały po 14 godzin dziennie, a mimo to dostawały podstawową stawkę, 5,35 GBP za godzinę. Napiwki otrzymywali niemal wyłącznie kelnerzy, którzy co prawda dzielili się nimi z pracownikami baru, ale „symbolicznie” (dosłownie po jednym funcie pod koniec dnia) i raczej niechętnie.

Turystyka i hotelarstwo – recepcjonista, pokojówka

Wśród ofert pracy w turystyce i hotelarstwie zdecydowanie największą popularnością cieszy się stanowisko recepcjonisty. Choć w tym charakterze najchętniej widziani są absolwenci turystyki i rekreacji, czy ekonomiki i organizacji turystyki, stanowisko recepcjonisty cieszy się dużym zainteresowaniem studentów szukających pracy dorywczej. Zarobki recepcjonistów wykazują się umiarkowanym zróżnicowaniem pod względem miejsca zatrudnienia. W zależności od tego, czy mowa jest o pracowniku hostelu, małego pensjonatu czy dużego hotelu, miesięczny zarobek recepcjonisty wynosi od 1300 do 1800 PLN „na rękę”.

Na pracę w turystyce i hotelarstwie za granicą nie mają co liczyć osoby, które nie znają języka obcego począwszy od stopnia komunikatywnego (pokojówki, osoby sprzątające), do bardzo dobrego (pracownicy recepcji). Najczęściej oferowana jest praca pokojówki lub tak zwanego „housemana”, czyli osoby odpowiedzialnej za stan magazynu, transport pościeli czy sprzątanie. Najniższa płaca pokojówki w Holandii wynosi 6,70 EUR za godzinę, a po kilku miesiącach wzrasta do 7-8 EUR.

Handel – pracownik call center, magazynier, kasjer

W przeciągu ostatnich kilku miesięcy dużą popularnością cieszyły się oferty pracy na stanowisko pracownika call center. Według danych firmy Adecco, wynagrodzenie godzinowe osoby zatrudnionej na tym stanowisku mieści się w przedziale od 9 do 15 PLN brutto. Pracowników na stanowiska sprzedawców oraz magazynierów szukają również duże sieci handlowe. Tak zwane „widełki płacowe” dla magazyniera wynoszą (według danych Adecco) od 7,60 do 12 PLN brutto za godzinę.

W przypadku pracy za granicą, Polacy mają szansę na dorywcze zatrudnienie w charakterze kasjerów lub osoby układającej towar na półkach. Tak o swoim doświadczeniu w charakterze pracownika sezonowego mówi jeden ze studentów AGH w Krakowie:

- Pracowałem w jednej z większych sieci hipermarketów w Walii już trzy razy. Za każdym razem był to okres 3 lub 4 miesięcy. Najpierw pracowałem przez sześć tygodni na umowę na okres próbny, którą zawsze zmieniano mi na umowę o pracę na czas nieokreślony. Pracowałem jako „wykładacz na półki”. Pensja początkowa na tym stanowisku to z reguły 0,20-0,30 GBP powyżej minimum. Ostatnio zarabiałem 5,60 GBP na godzinę. W tym roku jadę ponownie, ale nie mam pojęcia, jaką stawkę dostanę tym razem. Co ważne, podczas tych wyjazdów z reguły pracowałem na „nocki”, czyli od 22.00 do 8.00. Wtedy dostawałem dodatek 1,5 GBP do każdej godziny, a w każde święta państwowe i niedziele po 2 GBP.

Na pytanie, czy kryzys gospodarczy w jakimkolwiek stopniu znalazł swoje odzwierciedlenie w możliwości zatrudnienia, rozmówca odpowiada:

- Przez dwa pierwsze lata pracowałem na kontrakcie na 39 godzin. W ubiegłym roku miałem umowę na 24 godziny, teraz po rozmowie udało mi się podpisać wyłącznie na 16 godzin. Choć zawsze słyszałem na wstępie, że nie ma dużo pracy, to zawsze okazywało się, że poza dniami kontraktowymi pojawiała się potrzeba nadgodzin. Wszystko wynika z tego, że pracuję w okresie wakacyjnym, w którym wiele osób wykorzystuje dni urlopowe. Skoro istnieje potrzeba zastąpienia innych pracowników nie boję się, że będę pracował tylko 16 godzin tygodniowo. Wystarczy, że zgłoszę się odpowiednio wcześnie. Wtedy nie ma problemu z zatrudnieniem.

Budownictwo – robotnik, operator

Budownictwo należy zdecydowanie do tych branż, które dotkliwie odczuły skutki kryzysu. Obecna sytuacja gospodarcza ma swoje przełożenie zarówno na szanse zatrudnienia, jak i wynagrodzenie pracowników budowlanych. – Kryzys odczuły najdotkliwiej małe i średnie firmy, które najbardziej muszą konkurować o kontrakty – mówi właściciel jednej z krakowskich firm budowlanych, zarządzający zespołem 10 pracowników. – Pracy jest o wiele mniej, a przychody spadły nawet o 20-30% w porównaniu z ubiegłym rokiem. Do tego, bardzo dużo ludzi wróciło z Zachodu, a nadmiar siły roboczej staje się kolejnym powodem, obok małej ilości zleceń, dla którego płace spadają. W wielu firmach płace spadły do 5 PLN za roboczogodzinę. Stawka wynosi od 10 PLN wzwyż, a zależy od stanowiska i kwalifikacji – obecnie najbardziej poszukiwani są fachowcy do prac wykończeniowych.

Na względnie wysokie zarobki na tle całej branży nadal mogą liczyć pracownicy o specjalistycznych uprawnieniach. Przykładowo, według danych firmy Adecco, godzinowe wynagrodzenie operatora wózka widłowego wynosi od 12 do 15 PLN brutto.

Za granicą, podobnie jak w Polsce, spada zapotrzebowanie na pracowników budowlanych, szczególnie niewykwalifikowanych. Przykładowo, w Wielkiej Brytanii wynagrodzenie zazwyczaj jest niewiele wyższe od płacy minimalnej, przy czym wykwalifikowany murarz czy dekarz może liczyć nawet na stawkę godzinową 10-13 GBP. Wynagrodzenia pracowników budowlanych w wybranych krajach przedstawiono w tabeli 2.

Czy w porównaniu do poprzedniego roku zmieniła się liczba ofert pracy w formie sezonowej? Czy wzrosło lub spadło zainteresowanie tą formą zatrudnienia wśród osób szukających pracy? Eksperci podkreślają, iż sytuacja gospodarcza ma wpływ zarówno na relację między podażą i popytem na pracę sezonową, jak i na zarobki pracowników zatrudnionych w formie dorywczej czy zastępczej.

- Oczywiście spowolnienie gospodarcze miało wpływ również na rynek pracy tymczasowej – mówi Artur Wawrzyniak. -Zmniejszenie ilości ofert pracy było wyraźnie zauważalne w czwartym kwartale 2008 roku na przykład w branży samochodowej, ale już ostatni kwartał tego roku wskazuje na to, że rynek się stabilizuje i pojawia się więcej ofert. Kolejną zauważalną różnicą jest znacznie większa ilość osób szukających pracy, przez co konkurencja i poziom wymagań pracodawców znacznie wzrosły.

Obecna sytuacja gospodarcza wywarła również wpływ na zaangażowanie i lojalność pracowników. – Spowolnienie gospodarcze spowodowało również poprawę jakości wykonywanej pracy przez już zatrudnionych pracowników – kontynuuje A. Wawrzyniak. – Wynika to głównie z lęku przed ewentualnymi zwolnieniami oraz z przeprowadzonych restrukturyzacji zakładów i zwolnień osób najgorzej wykonujących swoje obowiązki.

Koniec spowolnienia gospodarczego, początek nowych dylematów

Należy również zwrócić uwagę na pewne obszary ryzyka związane z rynkiem pracy i wynagrodzeniami, także w sferze pracy tymczasowej.

Podaż na rynku pracy, także tej o charakterze dorywczym, powiększyła się wraz z rozwiązaniem umów o pracę wraz z początkiem 2009 roku przez wielu pracowników etatowych. Oczywiście, nie musi to oznaczać zwiększonego popytu na pracę, gdyż najczęściej pracodawcy starają się ograniczać koszty zatrudnienia. Z tego powodu dochodzi też do pewnych paradoksów. Z jednej strony pracodawcy nie chcą pozbywać się wykwalifikowanych pracowników. Z drugiej strony, nie oferują też atrakcyjnych wynagrodzeń. Pewnego rodzaju paradoks występuje też w przypadku pracowników. Ci, którzy znaleźli zatrudnienie, często są oni nieusatysfakcjonowani otrzymywanym wynagrodzeniem, jednak trzymają się obecnego miejsca pracy jak najdłużej i posłusznie wykonują swoje obowiązki z obawy przed zwolnieniem. Często aktywnie nie szukają lepszych możliwości zatrudnienia, akceptując fakt niedocenienia wartości swojej pracy, stagnacji w poziomach wynagrodzeń. Wraz z końcem kryzysu nastąpi jednak zanik poczucia niepewności, zwiększą się zatem wymagania i pewność pracowników.

Ewa Bochyńska-Śmigielska

Praca czasowa – definicje i interpretacje

Różnice prawne, metodologiczne oraz istnienie pewnych pojęć w świadomości czy języku potocznym powodują, że trudno jest podać taką definicję pracy czasowej, która ujęłaby wszystkie formy zatrudnienia wchodzące w zakres tego terminu. Wspólnym mianownikiem pozostają jednak ramy czasowe, które w mniejszym lub większym stopniu wyznaczają granice wykonania czynności zleconych przez pracodawcę.

Podejmując próbę klasyfikacji form pracy czasowej najprostszym sposobem jest wykorzystanie kryteriów stosowanych w prawie pracy. Zgodnie z polskim kodeksem, „umowę o pracę zawiera się na czas nieokreślony, na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy”. W dwóch ostatnich przypadkach występuje pewna terminowość, jest podany czas, w którym praca ma się odbywać bądź warunki, które muszą być spełnione, aby ustał stosunek pracy.

Powszechnie stosowaną w Polsce formą zatrudnienia jest praca na podstawie umowy na czas określony. W 2008 roku na takich zasadach pracowało 27 proc. Polaków. Pod tym względem w grupie krajów Unii Europejskiej Polska ustępuje jedynie Hiszpanii, a średnia dla całej Wspólnoty to 14 proc. Wysoki odsetek zatrudnionych w oparciu o umowy na czas określony świadczy o wysokim popycie na tego rodzaju pracobiorców i jest wskaźnikiem elastyczności polskiego rynku pracy.

Drugą kategorią pracy czasowej, wyróżnioną przez kodeks pracy, jest zatrudnienie na podstawie umowy na czas wykonania określonej pracy. Moment zakończenia powierzonego zadania nie jest w tym przypadku ściśle określony, a umowa rozwiązuje się z dniem ukończenia pracy, dla której wykonania została zawarta.

W potocznym języku synonimem dla czasowego zatrudnienia jest pojęcie pracy tymczasowej. Z kolei zgodnie z literą prawa, aby można było mówić o pracy tymczasowej spełnione być muszą określone warunki. W myśl przepisów, pracownik tymczasowy to osoba zatrudniona przez agencję pracy tymczasowej w celu wykonywania pracy na rzecz pracodawcy-użytkownika. Mamy zatem do czynienia w tym przypadku z układem trójstronnym. Agencja pracy tymczasowej, jest instytucją która kieruje własnych pracowników do pracodawcy-użytkownika celem wykonywania pracy. Sama praca tymczasowa oznacza wykonywanie zadań na rzecz pracodawcy-użytkownika:

• które mogą mieć charakter okresowy, sezonowy, doraźny lub,

• których terminowe wykonanie przez pracowników zatrudnionych przez pracodawcę-użytkownika nie byłoby możliwe lub,

• których wykonanie należy do obowiązków nieobecnego pracownika zatrudnionego przez pracodawcę użytkownika.

Na podstawie wszystkich wymienionych form zatrudnienia regulowane są warunki i sposoby wykonywania pracy w określonym przedziale czasu. Do tej grupy zaliczają się również prace sezonowe. Pomimo, że znajdują one szerokie zastosowanie w wielu sektorach gospodarki: rolnictwo, budownictwo, turystyka, gastronomia – to nie są szczegółowo regulowane przepisami prawa pracy. W literaturze przedmiotu prace sezonowe są definiowane jako „prace związane z występowaniem okresów w rocznym cyklu, tzw. „sezonów”, rozpoczynających i kończących się mniej więcej w oznaczonych i powszechnie znanych terminach uzależnionych od warunków pogodowych, wegetacyjnych lub innych występujących w danym roku kalendarzowym”. Warunkiem uznania danej pracy za sezonową jest więc założenie, że poza określonym przedziałem czasu nie może być wykonywana lub jej wykonanie jest nieracjonalne gospodarczo.

Rosnące zainteresowanie pracą czasową

Od blisko dekady w Polsce notuje się systematyczny wzrost zainteresowania umowami na czas określony. Najbardziej gwałtowny przyrost pracowników czasowych nastąpił na przełomie lat 2000-2001, kiedy to ich liczba wzrosła z 607,2 tysięcy do 1 225,6 tysięcy. Podwojeniu uległ jednocześnie udział pracowników z umowami na czas określony w ogólnej liczbie pracujących w Polsce. W 2008 roku było takich osób blisko 3,3 miliony i stanowili 27 proc. pracującej ludności w kraju.

Statystyki dowodzą, że stosowanie przez pracodawców umów czasowych wzrasta w określonych porach roku. Zatrudnienie wyraźnie rośnie począwszy od I kwartału i spada w III kwartale każdego roku. Do tych cyklicznych zmian przyczynia się przede wszystkim udział prac sezonowych. Wiosną ruszają projekty budowlane, prace w rolnictwie, wzmaga się ruch turystyczny a usługi gastronomiczne wychodzą spod dachów.

Kto podejmuje pracę czasową?

W 2008 roku wśród pracujących na podstawie umowy na czas określony nieznaczną przewagę mieli mężczyźni. W grupie zatrudnionych terminowo pracowników liczącej 3 283,5 tysięcy stanowili oni 52 proc. Tak wyrównany udział przedstawicieli oby płci wśród pracowników czasowych to novum ostatnich lat. Jeszcze w 1997 roku mężczyźni stanowili tu ponad 61 proc. Na przestrzeni lat 1997-2008 proporcje stopniowo się wyrównywały. Udział kobiet w pracy na czas określony zwiększył się o 9,1 punktów procentowych.

Wśród osób podejmujących pracę czasową na szczególną uwagę zasługują dwie grupy społeczne. Najmłodsi uczestnicy rynku pracy, w wieku 15-24 lata oraz osoby w wieku poprodukcyjnym, powyżej 65 roku życia. To właśnie w tych populacjach odsetek pracowników czasowych wśród wszystkich pracujących jest najwyższy.

Dla młodych osób praca sezonowa, dorywcza lub przez agencję pracy tymczasowej jest bardzo atrakcyjną formą zatrudnienia. Pozwala bowiem łączyć pracę z nauką. Często jest to także jedyna możliwość zdobycia pierwszych doświadczeń zawodowych. W 2008 roku wśród osób pracujących w wieku 15-24, aż 62,8 proc. stanowili zatrudnieni na kontraktach czasowych. Jeszcze w 1997 roku ten sam wskaźnik kształtował się na poziomie 13,6 proc. Z kolei osoby w wieku poprodukcyjnym stanowiły w 2008 roku 41,3 proc. w całej zbiorowości pracującego pokolenia 65+, podczas gdy w 1997 roku było to 24,6 proc. Osoby starsze najczęściej dorabiają jako pracownicy ochrony i nadzoru budynków, opiekunowie do dzieci czy gospodynie domowe.

Wśród pracowników czasowych dominującą grupę zawodów stanowią robotnicy przemysłowi i rzemieślnicy (22,6 proc.), pracownicy usług osobistych i sprzedawcy (18 proc.) oraz pracownicy przy pracach prostych (15,4 proc.).

Sezon sprzyja „szarej strefie”

W 2007 roku na zlecenie Ministerstwa Pracy i Polityki Społecznej podjęto próbę zbadania skali zatrudnienia w szarej strefie. Wyniki potwierdziły powszechne opinie, że praca sezonowa bardzo często przybiera charakter nieoficjalny. Osoby przyznające się do pracy w szarej strefie najczęściej podejmowały zajęcia związane z usługami budowlanymi i instalacyjnymi – 24,5 proc. Prace w rolnictwie i ogrodnictwie to około 11,1 proc. pracy nierejestrowanej. Wśród najczęściej wskazywanych form działalności w szarej strefie znalazły się ponadto: handel (8,1 proc.), działalność produkcyjna (6,5 proc.), opieka nad dzieckiem lub osobą starszą (5,1 proc.), usługi gastronomiczne (4,7 proc.), usługi transportowe-przewozy (3,7 proc.) oraz prace domowe (3,7 proc.).

Kraj czy zagraniczne saksy?

Praca czasowa jest dziś w Polsce powszechnie stosowaną formą zatrudnienia. Wynika to przede wszystkim ze zmieniających się potrzeb pracodawców, którzy dostosowują swoją działalność i produkcję do wymagań runku. W Polsce oprócz propozycji składanych kandydatom bezpośrednio przez pracodawcę, zatrudnienie czasowe oferują również instytucje rynku pracy. Są to: publiczne służby zatrudnienia, agencje pośrednictwa pracy, Ochotnicze Hufce Pracy oraz agencje pracy tymczasowej. Z reguły oferują one stanowiska nie wymagające wysokich kwalifikacji, np. proste prace w produkcji, handlu czy rolnictwie. Od 2003 roku dynamiczny rozwój przeżywają agencje pracy tymczasowej, a liczba pracowników tymczasowych oraz tzw. pracodawców-użytkowników systematycznie rośnie.

W Polsce praca sezonowa często jest kojarzona z migracjami za granicę. Wyjazdy na tzw. saksy, głównie do Niemiec do prac w rolnictwie czy ogrodnictwie, stały się już niemal tradycją dla kolejnych pokoleń Polaków. Do czasu przystąpienia Polski do Unii Europejskiej, Republika Federalna Niemiec pozostawała najważniejszym kierunkiem migracyjnym dla polskich pracowników. W latach 50. XX wieku w Niemczech powstał system Gastarbeitingu, czyli tzw. „pracowników gości”. Z tej możliwości wyjazdu na Zachód w latach 60 i 70. XX wieku skorzystało bardzo wielu polskich obywateli. Po upadku komunizmu praca za Odrą znów zyskała na popularności. Bilateralne umowy między rządem RP i RFN z 1990 roku sprawiły, że polscy gastarbeiterzy ponownie pojawili się w niemieckich gospodarstwach. Szacuje się, że w latach 90. do Niemiec rokrocznie wyjeżdżało od 200 do 300 tysięcy Polaków.

Po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i otwarciu rynków pracy przez stare kraje członkowskie zjawisko migracji sezonowych przybrało na sile. Zmienił się jednak kierunek wyjazdów „za chlebem”. Po 2004 roku Niemcy wyprzedziła Wielka Brytania, wzrosło zainteresowanie Irlandią, Holandią, Włochami czy Hiszpanią. Szacunki Głównego Urzędu Statystycznego mówią, że w 2007 roku poza granicami kraju przebywało czasowo ponad 2,2 miliona Polaków.

W samej Europie było ich ponad 1,9 miliona. Dane przedstawione przez GUS nie oddają w pełni skali polskiej emigracji zarobkowej. W ostatnich latach o jej wielkości stanowiły między innymi wyjazdy w sezonie wiosenno-letnim. Imigranci z Polski podejmowali proste prace w przemyśle, budownictwie i rolnictwie. W 2008 roku zainteresowanie rodaków pracą poza granicami kraju zaczęło słabnąć. Sytuacja na europejskich rynkach pracy zaczęła się pogarszać. Szybki wzrost bezrobocia spowodował, że o zatrudnienie było coraz trudniej. Prace, które do tej pory zarezerwowane były dla imigrantów, zaczęli doceniać również rdzenni obywatele.

Co to oznacza dla polskiego rynku pracy? Po pierwsze wzrost dostępnych na rodzimym rynku zasobów pracowniczych. Przedsiębiorcom będzie łatwiej obsadzić stanowiska nie wymagające wysokich kwalifikacji. Można się także spodziewać dalszego wzrostu zainteresowania elastycznymi formami zatrudnienia. Doświadczenia ubiegłych lat pokazują, że w okresie dekoniunktury zatrudnienie czasowe jest korzystnym rozwiązaniem zarówno dla pracodawców, jak i samych pracowników.

Krzysztof Belczyk Specjalista ds. rynku pracy